Παναγία Γοργοϋπήκοος, Αθήνα

Ο ναός είναι γνωστός και με την ονομασία Άγιος Ελευθέριος ή Μικρή Μητρόπολη, και όπως δηλώνει η τελευταία αυτή ονομασία, βρίσκεται στη νότια πλευρά της σημερινής Μητρόπολης της Αθήνας, στην ομώνυμη πλατεία. Είναι ημισύνθετος σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός. Ο τρούλος του ναού, είναι το αρτιότερο σωζόμενο παράδειγμα του αθηναϊκού τύπου στην πόλη και ακολουθεί το πλινθοπερίκλειστο σύστημα δόμησης. Το μνημείο είναι ιδιαίτερα διδακτικό, δεδομένου ότι στο ανώτερο τμήμα των εξωτερικών τοίχων του -  δηλαδή από το ύψος των ανωφλίων των παραθύρων και πάνω - ενσωματώνει με μοναδικό τρόπο 90 ανάγλυφα διαφορετικών εποχών, αποτελώντας έτσι μια υπαίθρια έκθεση γλυπτών. Τα γλυπτά αυτά (θωράκια κ.λ.π.) χρονολογούνται από τους αρχαίους και ρωμαϊκούς χρόνους, μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες  και τη μεσοβυζαντινή εποχή. Ο ακαδημαϊκός Μ. Χατζηδάκης συνέδεσε το ναό με τη φωτισμένη μορφή του αρχαιολάτρη μητροπολίτη Αθηνών Μιχαήλ Χωνιάτη. Στο κάτω τμήμα, μέχρι το ύψος των ανωφλίων των παραθύρων, χρησιμοποιήθηκαν μεγάλοι, ακόσμητοι δόμοι.Οι τοιχογραφίες του ναού ανήκουν στον 20ο αιώνα.

Η Βυζαντινή Πλάκα

Ναός Αγίας Ζώνης και Αγίου Σπυρίδωνος στην Πλάκα

Το διμάρτυρο εκκλησάκι της Αγίας Ζώνης και του Αγίου Σπυρίδωνος βρίσκεται επί της οδού Λυσίου, κοντά στους "Αέρηδες". Οικοδομημένο επί Τουρκοκρατίας (αρχικά μόνο επ' ονόματι της Παναγίας, κατά τον Αθηναιογράφο Δ. Γ. Καμπούρογλου), διασώζεται χωρίς σημαντικές αλλοιώσεις, ενσωματωμένο εντός του προαυλίου "πολύμορφης" παραδοσιακής οικίας του 19ου αιώνα.

Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ακροπόλεως στην Πλάκα

Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της Ακρόπολης, στην οδό Κλεψύδρας. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα κομψό ναό, που χρονολογείται στον 11ο αιώνα. Οι μικρές διαστάσεις του έδωσαν την προσωνυμία Σωτηράκης (Μεταμόρφωση Σωτήρος- Μικρός Σωτήρας- Σωτηράκης.) Είναι απλός τετρακιόνιος σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με αθηναϊκό τρούλο. Διακρίνεται ο αθηναϊκού τύπου τρούλος του ναού και το πλινθοπερίκλειστο σύστημα δόμησης στον βόρειο τοίχο του.